Het kasteel van Fertőd

Slechts enkele kilometers over de Hongaarse grens ligt het plaatsje Fertőd, een onbeduidend vlekje op de Hongaarse kaart, maar de plaats waar een van de mooiste kastelen uit de barok/rococoperiode te vinden is.

Het kasteel is gesticht door de familie Esterházy, die in de periode van de Turkse bezetting en ook daarna een zeer grote invloed had in het Burgenland. Zij waren trouwe paladijnen van de Oostenrijkse keizers en verleenden trouwe diensten als het ging om strijd te leveren tegen de Turkse aanvallers.

In het Burgenland, waartoe we gemakshalve ook dit stukje Hongarije rekenen, zijn nog twee kastelen van de Esterházy's te vinden, een in Eisenstadt (Oostenrijk, ten westen van de Neusiedlersee) en een in Hongarije, in Fertőd. (Even voor een goed begrip: het hele Burgenland hoorde tot 1920 als provincie (komitat) Sopron bij Hongarije.)

Dit kasteel van Fertőd is zo mooi dat het zelfs 'het Versailles' van Hongarije wordt genoemd. Talloze decoraties en beeldhouwwerken laten zien, hoeveel de bouwheer van schoonheid hield. De smeedijzeren driedelige poort is een meesterwerk van de smeedkunst. Het binnenplein betredend, ziet men overal prachtige versieringen aan de gevels, een majestueuze trap met rococovazen en -lantaarns, en met in het midden van het plein een fontein. Aan de achterzijde van het kasteel liggen de Franse tuinen met antieke beelden, watervallen, fonteinen en diverse bouwwerken: tempels, een operahuis, een marionettentheater, een manege, een muziekhuis en een gastenhuis.

Vorst Miklós Esterházy liet een in 1720 gebouwd jachthuis in 1763 tot kasteel ombouwen. Hij was een kunstminnaar en hij ondersteunde de kunstbeoefening met alle middelen die hij kon missen.

Zo nodigde hij de componist Joseph Haydn uit om bij hem te komen werken en dirigent en samensteller van het paleisorkest te worden. Bijna 30 jaar werkte Haydn in dit kasteel, maar ook in Eisenstadt was hij een graag geziene en gehoorde musicus, vandaar dat in beide kastelen jaarlijks internationale Haydn-festivals gehouden worden. Haydn componeerde in opdracht en in dienst van de Esterházy's talloze opera's en andere muziekstukken. Als herdenking daaraan vinden in het kasteel gedurende de maanden juni, juli en augustus wekelijks diverse muziekuitvoeringen plaats.

Na de dood van Miklós verwaarloosde de familie het kasteel; het orkest werd ontbonden, de tuin werd niet meer onderhouden. De verplaatsbare kunstschatten werden naar het andere familieverblijf in Kismarton (de Hongaarse naam voor Eisenstadt) en naar Wenen overgebracht, waardoor ze gelukkig bewaard zijn gebleven.
Na de Tweede Wereldoorlog zijn het kasteel en de tuinen gerestaureerd en hersteld.

Thans is in het kasteel een museum ingericht en is in de oostelijke vleugel een hotel ondergebracht.