Saint-Jean-Pied-de-Port

Tijdens de bloeiperiode van de bedevaart krioelde dit stadje van pelgrims. Helaas zijn belangrijke monumenten uit die tijd verdwenen, maar het is nog erg gezellig om rond te lopen in het oude stadsdeel, dat om strategische redenen van een omwalling en een citadel is voorzien. De Compostella-gangers kwamen binnen door de Porte Saint-Jacques en liepen over de hellende hoofdstraat naar de Porte Notre-Dame, gingen over de brug over de Nive om tenslotte aan de tocht bergop te beginnen, naar de pas.

Het is vooral 's zomers feestelijk gezellig hier. Vaak wordt er het typische Baskische balspel 'pelote' gespeeld. De natuur in de omgeving is prachtig: de uitlopers van de Pyreneeën komen tot vlak tegen het stadje. De weg over de bergpassen van Cise, die hier begint, is nu een stille weg voor wandelaars en herders.

Maar heel lang was dit dé heirweg, één van de belangrijkste verbindingswegen tussen Frankrijk en Spanje. Ook de troepen van Napoleon trokken er langs, op overwinningstocht naar Spanje heen en verslagen terug. Daarom wordt de weg vandaag de dag nog de Route Napoleon genoemd.

Nu is alles hier rustig, zacht en groen met bergen als grote heuvels. Bergweiden met lichtbruine koeien (Blondes d'Aquitaine heet het ras) en de typisch Baskische schapen met zwarte kop en krulhorens, leveranciers van de heerlijke warme Pyreneeën-wol, waarvan hier in de omgeving ook uitgebreid kledingstukken te koop zijn.

Het stadje is het centrum voor de fabricage van schapenkaas. In september zijn hier regelmatig kaasmarkten. Dit is een feestelijk, folkloristisch gebeuren. Na de Hoogmis in de kerk worden de kazen gekeurd en de kwaliteitsprijzen uitgereikt.